Game4V xin được phép trích dẫn đoạn nội dung bức tâm thư của một đọc giả gửi đến có để cập về việc Nhà nước yêu cầu các NPH tự phân loại mức độ bạo lực trong game online tại Việt Nam cũng như các khúc mắc xoay quanh vấn đề này.
Quả thật, ngày hôm qua (15/7), tôi hết sực kinh ngạc khi đọc qua nội dung bản thông tin về việc Nhà nước yêu cầu các nhà phát hành (NPH) tự phân loại mức độ bạo lực trong game online tại Việt Nam hiện nay. Thoạt đầu tôi nghĩ đó là 1 tín hiệu đáng mừng cho việc chính phủ bắt đầu có những động thái quan tâm đến vấn đề game online, từ các mặt tích cực và tiêu cực hệ lụy của nó. Do đó, tôi nghĩ việc Nhà nước quyết định phân loại tính bạo lực trong game sẽ hạn chế được khá nhiều yếu tố phát sinh có thể xảy ra khi 1 người chơi không phù hợp lứa tuổi lại vô tình tham gia vào.
Bức tâm thư được bạn đọc gửi đến Game4V.
Nhưng không, đập vào mắt tôi là những dòng chữ gạch đầu dòng hết sức khó hiểu từ bộ TT & TT TP. Hồ Chí Minh về 3 nhóm tiêu chí với 6 mức độ bạo lực cơ bản theo quy định của sở. Không biết các NPH khi nhận được yêu cầu này sẽ như thế nào chứ ở cương vị tôi là 1 game thủ lâu năm, có thâm niêm trong làng game online thì quả thật những ý tưởng nêu trên hoàn toàn phi lý, nhất là khi áp dụng cho việc phân loại tính bạo lực trong game online.
Tại sao tiêu chí phân loại bạo lực trong game online lại căn cứ theo “vũ khí sử dụng” và “hoạt động đâm chém, bắn giết đơn lẻ hay có tổ chức trong trò chơi” hay “căn cứ theo đối tượng bị bắn giết và căn cứ vào góc độ nhập vai của người chơi”? Tạm khoan giật mình về các chỉ thị này, tôi ngẫm nghĩ một điều cơ bản trong đầu là: “Nếu có phân loại tính bạo lực trong 1 trò chơi (ở đây chưa bàn đến đó là game offline hay online) thì chí ít cũng nên chia ra theo từng thể loại game mà đánh giá chứ? Sau đó sẽ đến vấn đề hình ảnh, hiệu ứng, cốt truyện, nội dung của trò chơi. Xa hơn nữa là các vấn đề chi tiết như cử động của nhân vật, thao tác ra đòn (chặt, chém, vật lộn, đấm đá…)”.
Đó chỉ là những suy nghĩ thoáng qua trong đầu tôi khi nghĩ về 1 vấn đề to tát, mà ở đây gọi là phân loại game online. Nói thẳng ra, ở các nước đang có nền game oline phát triển như Hàn Quốc, Trung Quốc hay Nhật Bản cũng chưa chính thức có một văn bản yêu cầu rõ ràng nào từ phía chính phủ về việc phân loại game online. Có chăng, thì đó chỉ là 1 hệ thống chung quy phân loại game trên toàn thế giới bao gồm về độ tuổi và nội dung trò chơi mà thôi. Trong khi đó, bộ phận đảm nhiệm công việc này đều là những người phải có sự am hiểu sâu sắc về game, được huấn luyện nghiệp vụ căn bản dài hạn. Ngoài ra, họ còn phải dựa theo các nội dung liệt kê chi tiết, rõ ràng trong các văn bản phân loại game mà đưa ra các tiêu chí đánh giá cũng như phân loại nội dung 1 trò chơi.
Ấy vậy mà ở Việt Nam, chưa có 1 chương trình đào tạo kiến thức cơ bản nào về khả năng phân loại game (đó là chưa kể đến game online) thì Nhà nước lại bất ngờ ném xuống một vài cái gạch đầu dòng cụt lủn, chung chung và chưa đi sâu vào vấn đề để yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh game online phải tự ngồi phân loại dựa trên các tiêu chí khó hiểu đó. Âu đó cũng là việc rất…rất khó mà bản thân tôi là 1 thằng chơi game online cũng gần 7 năm trời mà chưa thể hình dung nó ra sao nữa!
Ở đây, tôi xin lạm bàn về những điều phi lí nói trên: Đọc qua 3 nhóm tiêu chí với 6 mức độ bạo lực cơ bản theo quy định của Sở Thông tin - Truyền thông TP.HCM thì tôi thấy hầu như các thể loại game như đua xe, đá banh, nhảy nhót, Ongame, ZingPlay,..v..v..chả có liên quan gì đến cả. Theo đó, xét về các thể loại MMORPG, webgame và MMOFPS (tính luôn các game lai tạp như Phi Đội, Battle Star, Linh Thú) thì hầu hết đều bị dính đủ “tất tần tật” những cái gạch đầu dòng phi lí mà sở đưa ra.
Vì cơ bản, đã là 1 tựa game online từ mức độ đơn giản cho đến phức tạp thì hầu hết đều có tính đối kháng của nó. Ví dụ như Audition là 1 game nhảy nhót, chả đánh nhau hay chặt chém gì bạo lực cả. Ấy vậy nó cũng có tính đối kháng “giữa người với người” đấy thôi. Còn xét về các thể loại MMORPG, webgame, casual game hay MMOFPS thì chắc chắn là người chơi đều phải “sử dụng vũ khí” và đi chiến đấu với những kẻ địch khác (ở đây có thể là quái vật, các vật thể lạ, thậm chí là cả hình hài con người – vừa xuất hiện dưới dạng mob, vừa có thể là người chơi khác).
Hay việc các người chơi “liên kết với nhau thành tổ đội, bang hội” để tấn công kẻ thù cũng là bạo lực cập đố 1 + 2 + 3 hết sao? Rồi chưa kể đến chuyện game thủ không thích dùng “vũ khí” mà lại để tay trần đấm đá nhau thì có được đánh giá là game online giảm bạo lực không? Rồi việc người chơi không thích lập tổ đội (theo sở thì ở đây gọi là băng nhóm), bang hội mà lại đi solo để luyện cấp (chắc chắn phải đánh quái vật, hoặc hạ sát người chơi khác) thì liệu bản thân trò chơi đó có được nhận xét là tính bạo lực nhẹ không?
Như này mới gọi là game online có tính bạo lực!
Thiết nghĩ, yếu tố bạo lực dễ thấy nhất trong 1 game mà ngay cả mắt thường chúng ta cũng có thể nhìn ra được đó chính là mặt hình ảnh và hiệu ứng của game. Ví dụ như nếu 1 game online nào đó có hình ảnh quá người lớn, thiên về yếu tố máu me, bạo lực, hiệu ứng chém giết ghê rợn (để hiểu rõ thế nào thì các bạn có thể nhìn vào đoạn pk, hay luyện mob trong game Requiem online. Nhưng cũng xin nói luôn, bấy nhiêu đó cũng chưa hẳn là bạo lực cấp độ cao) thì đấy mới chính là yếu tố bạo lực chứ không phải theo cách nghĩ “bạo lực phát sính từ chính vũ khí mà người chơi đang cầm”.
Và hầu như đã là đối kháng – điều luôn tồn tại trong bất cứ thể loại game online nào hay 1 trò chơi đơn giản ở thực tế, cũng đều luôn có sự lựa chọn để người chơi chủ động quyết định. Đó là việc họ có thể bỏ cuộc, chạy chốn, rút lui khỏi cuộc chiến (ở trong game gọi là so tài) hay cố bám trụ để chiến đấu tới cùng (chắc chắn là phải hạ đối thủ của mình trong game hoặc các kẻ địch khác đang vây quanh). Qua đó, từ “bắn giết”, “đánh nhau”, “đâm chém” số ít hay số đông mà sở nêu ra cũng không còn giá trị - ở đây là trong tất cả thể loại game online nói chung.
Game online đua xe, không chặt chém - bắn giết cũng có tính đối kháng đó thôi.
Ý phi lý cuối cùng là tiêu chí bạo lực căn cứ vào góc độ nhập vai của người chơi. Theo cách nghĩ chủ quan của tôi thì sở muốn đề cập đến mặt “nội dung” trong game hơn và kế đến là “hành vi” của người chơi. Nhưng thế nào mới gọi là góc độ nhập vai tích cực, tiêu cực hay không rõ ràng? Vì hầu hết nội dung cốt truyện trong 1 tựa game online đều hướng người chơi đến những điều tốt đẹp, ở đó họ sẽ là 1 anh hùng cứu thế giới thoát ra tai kiếp hay đơn giản chỉ cố gắng huấn luyện bạn trở thành 1 ngôi sao nổi tiếng được nhiều người kính nể!
Vậy chẳng phải tất cả các tựa game online đang có mặt ở Việt Nam đều đạt mức tích cực đó sao? Còn chuyện người tốt, kẻ xấu trong game thì hoàn toàn phụ thuộc vào chính bản thân người chơi (nhà phát hành, nhà sản xuất, chủ dịch vụ nét, gia đình, thậm chí cả nhà nước cũng khó lòng can thiệp được). Cũng giống như xã hội thực, họ có thể tự quyết định cho mình trở thành một người tốt hay cũng có thể biến mình thành một kẻ xấu xa, khiến nhiều người phải xa lánh. Vậy, điều đó có đủ chuẩn xác để kết luận 1 tựa game online có mang tính chất bạo lực hay không? Nhất là khi bản thân game online luôn là 1 thế giới mở vô tận và mọi việc làm của người chơi đều do chính bản thân họ quyết đoán.
Theo tôi thấy, sở TT& TT đã quá nhầm lẫn với cụm từ “bạo lực” trong xã hội hiện nay mà vô tính áp đặt chung vào thế giới game online. Bản thân tôi thấy những điều sở nêu ra chẳng khác gì một điểm nhỏ trong nội dung bộ luật hình sự được ban hành tại Việt Nam. Từ đó, mức độ bạo lực cũng được “chấm” theo việc người đó sử dụng “hung khí” gì và mức độ gây thương tích từ nhẹ đến tử vong ra sao!
Bản thân tôi không dám lạm bàn nhiều đến những quyết định của Nhà nước nói chung và sở TT& TT TP. Hồ Chí Minh nói riêng. Nhưng theo tôi thấy, công việc hiện tại là Nhà nước nên xây dựng thêm một nhóm gọi là “Tư vấn kiểm định game online cho Chính phủ”. Và hầu hết những người được tuyển vào nhóm này đều là những người có học thức cao, có sự hiểu biết sâu xa về game online, có khả năng phân tính cũng như đánh giá tốt nội dung của 1 tựa game online bất kỳ. Từ đó, tôi tin chắc Nhà nước sẽ có những thông báo cũng như quyết định đưa ra hợp tình, hợp lý hơn đối với game online tại Việt Nam.
| SRB - Ủy ban phân loại game hàng đầu Thế giới Ủy ban Đánh giá Phần mềm Giải trí (ESRB) là một đơn vị phi lợi nhuận hoạt động độc lập được thành lập từ năm 1994 bởi Liên đoàn Phần mềm Giải trí (ESA). ESRB chuyên xếp hạng nội dung các game, đưa ra các chỉ dẫn về quảng cáo game và đảm bảo các quyền riêng tư trên mạng cho nền công nghiệp phần mềm giải trí tương tác. Mục đích thành lập của ESRB là giúp cho người tiêu dùng, đặc biệt là các phụ huynh, có thể quyết định đúng khi mua game cho gia đình bằng cách đưa ra các thông tin phân loại tuổi và nội dung game, góp phần khiến cho ngành công nghiệp game có trách nhiệm hơn với các chương trình quảng cáo game trên thị trường.  Sau khi tham khảo rất nhiều các chuyên gia học thuật về phát triển trí não trẻ, phân tích các hệ thống đánh giá khác, và quan trọng nhất là lắng nghe ý kiến của các phụ huynh, ESRB nhận thấy cái mà người tiêu dùng thực sự mong đợi ở một hệ thống đánh giá game. Đó là các hạng mục đánh giá dựa vào tuổi và cả các thông tin quan trọng, súc tích về thể loại nội dung của game. Các phụ huynh cũng cho rằng, một hệ thống đánh giá tốt là một hệ thống cung cấp thông tin và đưa ra lời khuyên hữu ích chứ không phải là áp đặt cấm đoán.  Chính vì lẽ đó, ESRB sáng tạo và đưa vào áp dụng hệ thống đánh giá bao gồm hai phần đầu tiên trên thế giới, bao gồm hạng mục đánh giá độ tuổi thích hợp và mô tả nội dung của game.Kết quả là hệ thống đánh giá này được áp dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp game, được sự ủng hộ nhiệt liệt của không chỉ các nhà bán lẻ, mà còn cả các bậc phụ huynh và được coi là hệ thống đánh giá phần mềm giải trí tốt nhất tại Mỹ. |
| Tìm hiểu về hệ thống phân loại game của Nhật Bản Ở Nhật Bản, hiệp hội có chức năng tương đương ESRB là CERO (Computer Entertainment Rating Organization), nơi chịu trách nhiệm về việc phân loại game cho mọi lứa tuổi. Đánh giá của CERO dựa trên năm chữ cái: A (mọi lứa tuổi), B (12+), C (15+), D (17+), và Z (18+). Sự kinh hoàng nhất nằm ở đánh giá Z, mà có phần giống đánh giá “Adults Only” (chỉ dành cho người trưởng thành) của ESRB. Tuy nhiên, không hoàn toàn giống như các bạn đồng nghiệp ở phía bên kia Thái Bình Dương, đánh giá Z là dành cho các game có mức độ bạo lực cực đoan. Điều tồi tệ là khi viết chữ Z lên một bìa đĩa nào đó thì cũng đồng nghĩa với việc game đó sẽ bị cấm quảng cáo công cộng ở Nhật Bản.  Về đánh giá của CERO, công đoạn này được thực hiện bởi một đội ngũ đánh giá chuyên nghiệp đối với từng trò chơi. Có khi, họ có những đoạn miêu tả dài tới 30 dòng, từ nội dung tình dục và mọi thứ khác, và mỗi đoạn này được phân loại từ A đến Z. Ngoài ra, còn sáu mục khác dành cho các nội dung không rõ ràng. Mỗi đánh giá đều dựa trên các tiêu chuẩn và quá trình thẩm định dựa trên các quy định có sẵn. |
| Trung Quốc: Chế độ phân loại game online sẽ được tiến hành một cách mềm dẻo Vào cuối năm 2009, một mặt Thượng Hải đã khởi động lại hoạt động thí điểm phân loại game online theo lứa tuổi, mặt khác “Tiêu chuẩn chế độ phân loại game online” do Viện nghiên cứu sản nghiệp văn hoá Bắc Đại dưới sự chỉ đạo của Bộ văn hoá đã được thẩm duyệt, nghiệm thu và chỉ chờ ngày tiến hành. Việc thông báo về độ tuổi thích hợp để có thể chơi game tại Thượng Hải vẫn chưa được triển khai trên toàn bộ. Vào ngày cuối cùng của năm 2009, hoạt động thí điểm về việc “Thông báo độ tuổi thích hợp” cho các sản phẩm game online của các doanh nghiệp, các nhà phát hành game Thượng Hải chính thức được khởi động. Đã có hơn 30 doanh nghiệp sản xuất và phát hành game online như Shanda, The9, Giant…đã tiến hành dự án này và hơn 80 đầu game online do các doanh nghiệp vận hành này sẽ đưa ra thông báo về lứa tuổi phù hợp trên trang chủ và trên client game. Nhưng thực tế, sau khi điều tra đã phát hiện ra rằng, ngoài một số game có ghi chú “Độ tuổi thích hợp” trên trang chủ và trên client game, các game khác đều không có hoặc chỉ có thông báo “Hệ thống giới hạn giờ chơi” có từ trước đó.  Thượng Hải tiến hành phân loại về độ tuổi thích hợp dựa trên mức độ khó, mức độ kích thích của game và mức độ sexy. Việc phân loại độ tuổi giúp cho trẻ vị thành niên và các vị phụ huynh, người giám hộ trẻ phân biệt rõ ràng game nào phù hợp với lứa tuổi của trẻ, từ đó lựa chọn được game phù hợp. |
theo game4v
>>
Tintuc
Previous Article
